Saborna crkva Vavedenje Presvete Bogorodice u Plaškom

  • Paroh / Priest:Jugoslav Maksimović
  • • 385(0)95 5094328
    • 385 (0) 47 573456
  • ✉:maksimovic79@net.hr
  • 1. Gardijske brigade 1/а
    47 304 Plaški
  • Website:http://www.eparhija-gornjokarlovacka.hr

Crkveno-umjetničke dragocjenosti

Današnja plaščanska Saborna crkva je velikim dijelom objekt nastao kao rezultat velike historicisctičke restauracije za vrijeme Vladike Mihaila Grujića (1899 - 1907). Po svojim oblikovnim karakteristikama plaščanska crkva predstavlja specifičan objekt i kod njezine restauracije primijenjen je prvi i jedini put u Hrvatskoj na jednom sakralnom objektu za pravoslavne u cjelini stil ruskog graditeljstva.

Iako je riječ o jednoj od najvećih historicističkih restauracija Hrvatske, kako financijski, tako i po angažmanima tada svojevrsne majstorske elite za slične intervencije na sakralnim objektima, ova je građevina u potpunosti zanemarena u stručnoj literature.(Izvor: Saborna crkva Vavedenja Presvete Bogorodice u Plaškom- Povijest episkopalnog kompleksa, autora Dragana Damjanovića.)

Crkveno-umjetničke dragocjenosti
  • 270x170
    270x170

    Ikonostas

    Izrada nacrta ikonostasa povjerena je Vinku Rauscheru (arhitektonski okvir), a slikarski dio ikonostasa-ikone izradio je slikar Ivan Tišov. Posebna neubičajenost ikonostasa plaščanske crkve jeste njegovo produžavanje na zidnu plohu sa srana. Tišovljeve ikone bile su postavljene i na oltarski luk i na zidove sa strane, ali nisu sve sačuvane.

    Natrag na stranicu Saborna crkva
  • 270x170
    270x170

    Krstionica

    Od cjelokupne unutrašnje opreme Saborne crkve u Plaškom u njoj postoje još samo ikonostas i krstionica koju je isklesao kipar Ignat Franc. Stalak na kojem je stajala danas ne postoji.

    Natrag na stranicu Saborna crkva
  • 270x170
    270x170

    Dekoracija poda

    Danas se samo na podu može vidjeti bar djelić bogatog kolorizma koji je ranije obilježavao cijelu crkvu. U arhivskim izvorima nema podataka tko je izradio pločice, ali potsjećaju na pločice postavljene u Sabornoj crkvi u Pakracu, pa su vjerovatno stigle iz iste tvornice, a izrađivane su po Bolleovim nacrtima.

    Natrag na stranicu Saborna crkva
  • 270x170
    270x170

    Polijelej

    Sve metalne predmete u crkvi radila je zagrebačka tvrtka R. Eisenhuth i drug. Rasvjetu je pružao jedan luster u prednjem dijelu crkve i veliki polijelej ispred ikonostasa. Ovi su predmeti i u historicistikim restauracijama prva mala remek-djela dizajna. Pretpostavlja se da su oni, a i ostali metalni predmeti koji nisu sačuvani načinjeni prema nacrtima Herman Bolléa.

    Natrag na stranicu Saborna crkva
  • 270x170
    270x170

    Ograda

    Ograda od kovanog željeza koja dijeli naos od priprate,kao i ostali metalni predmeti koji nisu sačuvani načinjeni su prema nacrtima Hermana Bolléa

    Natrag na stranicu Saborna crkva
  • 270x170
    270x170

    Zvona

    Prije historicističke restauracije bila su tri zvona: malo (80kg) sa natpisom:” SE CHATARINA ORA PRO NOBIS. 1671”, srednje (125 kg) sa natpisom” OVI ZVON CINI NACIN F GOSA DANIEL LOBOTINA BISKUP IZ PLAKOGA NAZO MAIA MLCCXXXI OPVU VLIDEPOLIS VENETI, i treće (467kg) sa natpisom “FUDITME ANT. SIFRER ZAGABRIA 1800”. Kako su bila napukla prelivena su u dva, a treće je kupio vladika Mihajlo Grujić. Zvona Saborne crkve u Plaškom, kao i većina ostalih, rekvirirana su od strane austrougarske vojske za vrijeme I svjetskog rata, pa su se morala nabaviti nova, što je i učinjeno 1924. godine.

    Natrag na stranicu Saborna crkva
  • 270x170
    270x170

    Arhijerejska grobnica

    U kripti plaščanske crkve sahranjeni su Danilo Jakšić †27. jan.1771., Genadij Dimović †20.12.1796. i Mojsije Mioković (†14.dec. 1823.), kao i Danilo Ljubotinja koga je vladika Jakšić prenio u svoju zadužbinu iz stare drvene crkvice.

    Natrag na stranicu Saborna crkva
  • 270x170
    270x170

    Sarkofag

    Sarkofag u koji će nakon smrti biti položen, vladika Ilarion Zeremski (1920-1931) je napravio za života i postavio u pripratu plaščanske crkve.

    Natrag na stranicu Saborna crkva
  • 270x170
    270x170

    Satovi

    1880. godine u vrijeme vladike Teofana Živkovića (1874-1890), obnovljen zvonik crkve i postavljen sat na zvoniku.
    Kada se 2015. godine pristupilo obnovi zvonika crkve, radovi su osim sanacije zvonika uključivali i izradu satova na zvoniku hrama, koji su tom prilikom izrađeni prema autentičnom obliku nađenih starih kazaljki kao i prema slikama i uputstvu konzervatora Branke Križanić.

    Natrag na stranicu Saborna crkva
  • 270x170
    270x170

    Spomen ploče

    Glavne pomagače u podizanju Saborne crkve našao je vladika u monaštvu manastira Gomirje: igumanu Josifu Aleksiću i jeromonasima Josifu Rainoviću, Serafionu Maričiću, Arseniju Veliniću, Gavrilu Trbojevići i Dimitriju Ugrevaru, o čemu svjedoče i natpisi na pločama postavljenim na sokli zvonika, gdje su uz vladiku Jakšića svoje ploče postavili i spomenuti gomirski jeromonasi.

    Natrag na stranicu Saborna crkva
  • 270x170
    270x170

    Crkvena ograda

    Danas crkvu okružuje vrlo zanimljiva ograda secesijsko-ar-decoovskog oblikovnog jezika s armiranobetonskim stupovima nastala neposredno prije I svjetskog rata ili možda dvadesetih godina 20. stoljeća. Na fotografiji nastaloj neposredno poslije restauracije 1907. oko dvora se jasno vidi historicistička ograda. Da li je ista bila i okolo crkve ostaje nepoznato.

    Natrag na stranicu Saborna crkva
  • 270x170
    270x170

    Bočni portali oko crkve

    U arhitekturi historicizma Hrvatske, oni nemaju pandana, ne po svojoj raskoši već po posebnosti rješenja. Ovdje je glavni portal sačuvao izgled iz vremena izgradnje crkve uklješten između dva snažna podupirača od fino tesanog kamena koja obuhvaćaju pilone zvonika. Bočni portali zanimljivi su zbog neobičnog rješenja nadstrešnice sa specifičnim polukružnim metalnim svodom kojeg drži metalna mreža poduprta motivom u vidu malteškog krsta.

    Natrag na stranicu Saborna crkva

Apel!

Poziv svim ljudima dobre volje da pomognu obnovu Saborne crkve u Plaškom. 

Obnova-opširnije