Free HTML5 by FreeHTMl5.co Plaški u Titinoj Jugoslaviji

Plaški poslije Drugog svjetskog rata

Plaški se poslije rata podgao iz pepela, pa besmrtan kao feniks suzama zaliječio rane. Po onoj narodnoj izreci "nekom rat nekom brat" i Plaščani su na svoj način proživjeli period Titove Jugoslavije.

Kolonizacija, agrarna reforma, zadruge

"Vlakom bez voznog reda" preseljeno je oko 5000 osoba u Krnjaju (sadašnje Kljajićevo) uglavnom iz Vojnića, Vrginmosta, Slunja i Plaškog. Iz Plaškog i okoline otišlo je desetak porodica, većinom iz Kunića. Neke porodice su se ubrzo vratile.
Poljoprivredna zadruga u Plaškom djelovala je između dva rata pod nazivom Zemljoradnička udruga.
"Za vreme Drugog svetskog rata u zadruzi je bila pekara, koja je snabdevala vojsku i narod. Posle Drugog svetskog rata upravnik je bio Mićo Pavlica, a posle njega Mića Pešut. Naročiti uspeh je zadruga imala kada je upravnik bio Đuro Pešut-Okaš". (Bogdan M. Zlatar "Plaščanska dolina kroz vekove")

Porušen i spaljen, traumatiziran ratom Plaški se ponovo gradi

Plaški se vraća u život. Sport (nogomet, košarka, odbojka, gimnastika), zabava, plesne večeri. Plaški dobiva kinematografski aparat, popravljaju se porušene kuće.
Za potrebe vojne pošte Kazimir Ostrogović projektira nove stanove. Stambena zgrada sa 6 stambenih jedinica gradi se na ulasku u mjesto, na vrhu brežuljka koji je prema mjesnoj crkvi zasađen gustim drvećem i otvoren prema dolini Dretulje.
Ostrogovićeve Ličke Kuće: Pogledajte

Učitelj, ... , doktor

Nakon Drugog svjetskog rata nastavljeno je školovanje. Prvo su bila četiri razreda, a nakon dvije godine započeto je sedmogodišnje školovanje. U Plaškom je osnovana večernja škola za obrazovanje odraslih.
Izuzetno su dobro radile kulturno umetnička sekcija koju je vodila Jovanka Čiča i Bogdan Šušnjar kao i tamburaški orkestar koji je vodio Ignjatije Ogrizović. Pripremale su se i razne prirebe. Na inicijativu entuzijasta, nastavnika i drugih čak su pripremali i operu "Ero s onoga svijeta".

Šumarska škola je radila od 1948. do 1951. godine. Sagrađena je na mjestu danas napuštene kasarne. U sklopu škole je bio je i internat.
Direktor škole bio je Milan Puhar, internata Vilim Živković.
Nastavnici:
Dragutin Hanzl, Miro Ilijić, Jure Knezović, Veljko Kosanović, Vinko Škorjanac;
Honorarni nastavnici:
Ankica Balen, Ivan Bolonić, Ankica Grgurević, Marija Ilijić, Nikša Koradić, Dušan Kovačević, Katica Lastavica, Nikola Skoković-Sladkov, Vikica Smetana, Dragica Topver Momčilović.
Nastava se odvijala u nekoliko prostorija osnovne škole koje je za potrebe nastave i muškog internata ustupio direktor Osnovne škole Dušan Kovačević.
Školovanje u Srednjoj šumarskoj školu u Plaškom završila je samo jedna generacija kada je škola premještena u Karlovac.
U toku trogodišnjeg školovanja učio se narodni i ruski jezik, istorija, geografija, matematika, fizika, hemija, botanika, geologija. Pored nastave učenici su u okviru terenske nastave izvodili operativne zadatke raščišćavanja, pošumljavanje, rasadničarske službe, geodezije, šumskog gazdinstva.
U školi su se odvijale kulturno prosvjetne aktivnosti. Osnovan je KUD “Branko Latas, dramska sekcija i hor. Priređivane su priredbe. U okviru sporta postojao je fudbalski klub a bavili su se i drugim sportovima, naročito atletikom.
(Izvor:Bogdan M. Zlatar-Plaščanska dolina kroz vekove)

Poslije rata u Plaškom je radio dr Ivan Sladkov - Doktor Rus, koji je tokom rata radio u pokretnim partizanskim ambulantama. Dr Bogdan Zlatar u svojoj knjizi “Plaški kroz vekove” navodi da je dr Sladkov bio izvanredan dijagnostičar, velik čovjek i humanista.
I sam dr Bogdan Zlatar radio je kao liječnik i upravnik Zdravstvene stanice u Plaškom. O tom periodu piše u svojoj knjizi:
“Kada sam sam došao u Plaški 1960. godine i kada sam postao upravnik Zdravstvene stanice, odmah sam pristupio drugačijoj organizaciji te službe. Uveo sam da rade dva i više lekara, više medicinskih tehničara, dva stomatologa, stomatološki asistent i protetičari, babica i drugo osoblje. Nabavljeno je nekoliko sanitetskih vozila i naročita pažnja se posvetila službi za intervencije. Na svaki poziv lekar je išao kod bolesnika kući, pregledao ga i postavio dijagnozu, nakon čega je medicinski tehničar pružao usluge (infuzija, injekcije ili previjanje). Dakle, bolesnike nismo slali u bolnicu osim tada kada je to bilo neophodno. Dva puta nedeljno lekar je išao u sektorske ambulante u Ličku Jesenicu i Saborsko, gdje je bio neprekidno stancionira medicinski tehničar, koji je pozivao lekara u bilo koje doba dana i noći. Dežurstvo lekara, tehničara i vozača sanitetskih kola bilo je 24 sata.
Babica je, uglavnom, porodilje porađala u njihovim kućama
Zdravstvena stanica je imala i svoju laboratoriju sa kvalifikovanim laborantom. Imala je i svoj rendgen na kome sam pregledao pluća, kosti i drugo što se moglo i za šta sam bio obučen. U zdravstvenu stanicu su po određenom rasporedu dolazili i lekari specijalisti iz Ogulina i Karlovca, tako da pacijeniti nisu morali da idu u Ogulin.
Apotekarska služba je bila izvanredno organizovana. Isto se može reći i za veterinarsku službu. Postojao je stalni veterinar i veterinarski tehničar sa vozilom, tako da su obolele životinje svakodnevno zbrinjavane".
(Bogdan M. Zlatar "Plaščanska dolina kroz vekove")

Tvornica Simo Dimić

U Plaškom je 1965. godine proradila tvornica sulfatne celuloze (35.000 t/god), i preradu u omotni papir i karton za valovitu ljepenku.

Pošta

Poslije Drugog svjetskog rata pošta se nalazila u kući Steve Kovačevića na željezničkoj stanici. Sve poštanske poslove u to vrijeme obavlja Gajo Grba i Radonja Momčilović.
Izgradnjoj nove poštanske zgrade u centru Plaškog poslovi se proširuju, pošta obavlja usluge platnog, telefonskog i telegrafskog prometa.
Upravnica pošte dugo godina bila je Marija Kurteš.
Poštanski promet s Plaškim nakon više od stotinjak godina rada prekinut je 1991. godine.
(Bogdan M. Zlatar "Plaščanska dolina kroz vekove")

Banka

1976. godine Rječka banka otvara ekspozituru u Plaškom.
Zaposleni:
Bosiljka Ćalina – šef ekspoziture;
Mara Vrcelj - likvidator;
Nada Ninković – blagajnik;
Dragica Ćalina - referent štednje;
Krešimir Kovačević - referent tekućih računa;
Posao banke uspješno se razvijao tako da je za dvije godine prerasla u jednu od vodećih ekspozitura Rječke banke.
(Bogdan M. Zlatar "Plaščanska dolina kroz vekove")

Dobrovoljno vatrogasno društvo

Dobrovoljno vatrogasno društvo osnovano daleke 1895. godine nije u posljeratnoj Jugoslaviji rasformirano zahvaljujući nekolicini entuzijasta. Rad je intenziviran 70-ih školovanjem vatrogasaca i uz pomoć Vatrogasnog saveza iz Ogulina koji je za potrebe Plaškog kupilo motornu pumpu, “rozenbauen”, vatrogasni auto “kombi”, električnu sirenu i drugu opremu. Društvo je brojilo 27 osposobljenih vatrogasca, jednog podoficira i pet vatrogasnih oficira. Aktivno je učestvovalo na općinskim i međunarodnim vatrogasnim takmičenjima.
Društvo je imalo svoju tamburašku sekciju.
(Bogdan M. Zlatar "Plaščanska dolina kroz vekove")

Muzika, sport, zabava

  • 1925. godine u Plaškom je osnovan fudbalski klub “Hum”.
    Ime kluba se 1945. godine mijenja u “Borac”, pa ponovo u “Hum”, zatim u “Branko Latas” i na kraju je dobio ime “Partizan”.
    Najzapaženiji igrači bili su učenici šumarske škole. NK “Partizan” bio je trostruki prvak Karlovačkog podsaveza. Tradicionalno su se organizovali turniri u malom fudbalu, uglavnom preko ljeta. Jedan od najzaslužnijih ljudi za organizaciju sportskih manifestacija bio je Dane Momčilović – Milašin.
  • Pri društvu za tjelesno vaspitanje 1955. godine osnovana je sekcija za mušku i žensku gimnastiku. Ženska ekipa je iste godine bila prvak Karlovačkog regiona u višeboju, a muška prvak Republike. Prvak države u višeboju bio je Dane Momčilović.
  • Najpopularniji sport u Plaškom bila je košarka i KK “Partizan” Plaški. Klub je uglavnom bio samofinancirajući, a djelom su sredstva obezbjeđivana radom disko kluba “Tajmaut”.
  • Kuglanje je bilo veoma popularno i postojalo je nekoliko kuglana u Plaškom. Kuglaši su učestvovali na općinskim takmičenjima (Plaški je potpadao pod općinu Ogulin).
  • (Bogdan M. Zlatar "Plaščanska dolina kroz vekove")